Đọc thông số phim cách nhiệt: độ xuyên sáng, cản tia hồng ngoại và cản tia UV khác nhau thế nào

Đi dán phim cách nhiệt, người ta thường được đưa cho xem một bảng thông số với vài con số rất cao: cản tia UV 99%, cản tia hồng ngoại 95% hay hơn. Có khi tiệm còn bật đèn hồng ngoại chiếu qua tấm phim để khách đưa tay vào cảm nhận. Những con số và màn trình diễn đó đều có thật, nhưng mỗi con số chỉ đo một phần của ánh nắng, nên đọc riêng từng con số rất dễ hiểu sai tấm phim sẽ làm xe mát tới đâu.

Bài này giải thích bốn thông số hay gặp nhất là độ xuyên sáng (VLT), cản tia hồng ngoại (IRR), cản tia UV (UVR) và tổng năng lượng mặt trời bị cản (TSER), vì sao phim tối hơn chưa chắc mát hơn, phim ảnh hưởng tới tầm nhìn ban đêm thế nào và các quy định về độ trong của kính ở Việt Nam hiện ghi những gì.

Các thông số in trên tờ thông số phim cách nhiệt

Ánh nắng tới kính xe gồm ba phần: tia cực tím (UV) mắt không thấy, ánh sáng nhìn thấy được, và tia hồng ngoại mà da cảm thấy là hơi nóng. Mỗi thông số trên tờ giấy đo một phần trong đó, hoặc đo gộp cả ba. Định nghĩa dưới đây theo tài liệu so sánh sản phẩm phim ô tô của 3M, bản tháng 1/2025.

Ngoài bốn thông số trên, nhiều tờ thông số còn có mức giảm chói, tức ánh sáng nhìn thấy được giảm đi bao nhiêu phần trăm khi dán thêm phim. Thông số này đi gần như song song với VLT: phim càng tối thì giảm chói càng nhiều.

Vì sao con số cản hồng ngoại rất cao chưa nói phim mát tới đâu

IRR là con số được quảng cáo nhiều nhất, vì nó thường rất đẹp, có khi tới 95% hay 99%. Nhưng theo định nghĩa của 3M, IRR chỉ đo trong dải 900 đến 1.000 nm, một khoảng hẹp trong cả dải hồng ngoại của ánh nắng trải tới 2.500 nm. Một tấm phim cản rất tốt trong khoảng hẹp đó vẫn có thể để lọt khá nhiều nhiệt ở phần còn lại. Cũng theo ghi chú của 3M, con số IRR của họ đo trên phim kèm lớp lót, không có kính, trong khi các con số khác đo trên kính trong dày 6 mm.

Ánh sáng nhìn thấy được cũng mang năng lượng và biến thành nhiệt khi rọi vào taplo, ghế, vô lăng. Vì vậy TSER, con số tính gộp cả UV, ánh sáng nhìn thấy và hồng ngoại, mới là thước đo gần nhất cho câu hỏi “dán xong xe có mát hơn không”. Màn chiếu đèn hồng ngoại ở tiệm chỉ cho thấy phim chặn tốt loại tia mà cây đèn đó phát ra, không thay được con số TSER.

Khi so hai loại phim, hãy so cùng một thông số, đo cùng một cách. Một tờ ghi TSER đo trên kính, một tờ chỉ ghi IRR đo trên phim trần thì không so với nhau được. Nếu tờ thông số không có TSER, đó là câu đầu tiên nên hỏi.

Phim tối hơn chưa chắc mát hơn

Nhiều người chọn phim theo độ tối, nghĩ rằng tối hơn thì mát hơn. Bảng so sánh ba dòng phim ô tô của 3M, bản tháng 1/2025, cho thấy điều đó không đúng. Số liệu đo trên kính trong dày 6 mm theo quy trình ANSI/NFRC 200:

Dòng XP có loại tối tới mức chỉ cho 5% ánh sáng đi qua, nhưng mức cản năng lượng cao nhất của cả dòng chỉ 55%. Dòng Crystalline, loại tối nhất vẫn cho 21% ánh sáng đi qua, lại cản được tới 63%. Lý do nằm ở vật liệu: phim nhuộm màu chủ yếu làm tối bằng cách hấp thụ ánh sáng, còn phim có lớp gốm hay lớp kim loại mỏng được thiết kế để chặn riêng phần hồng ngoại mà vẫn trong. Phần năng lượng bị phim hấp thụ làm tấm kính nóng lên, rồi một phần toả vào trong xe.

Từ bảng trên có thể rút ra một cách chọn đơn giản: quyết định độ tối theo nhu cầu nhìn và riêng tư, rồi trong cùng độ tối đó chọn phim có TSER cao hơn. Đừng làm ngược lại, chọn phim thật tối với hy vọng nó sẽ mát.

Phim cách nhiệt và tầm nhìn ban đêm

Ban ngày, phim tối gần như không gây khó khăn vì đường đủ sáng. Rắc rối đến vào ban đêm, lúc trời mưa, khi lùi xe vào hẻm hay vào hầm gửi xe, nơi ánh sáng vốn đã yếu và mỗi phần trăm ánh sáng bị chặn đều làm vật cản khó thấy hơn.

Một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu An toàn Ô tô, Đại học Adelaide (Úc), báo cáo số 2/98 năm 1998, đã thử chuyện này khi có đề xuất hạ mức xuyên sáng tối thiểu của kính cửa trước từ 70% xuống 35%. Nhóm nghiên cứu cho 24 người lái dưới 30 tuổi và 24 người từ 59 tuổi trở lên phát hiện các mục tiêu bằng tầm nhìn bên qua kính trong và kính dán phim. Người lớn tuổi phản ứng chậm hơn rõ rệt khi nhìn qua kính dán phim, và các tác giả kết luận nên giữ mức 70% cho kính cửa trước. Đây là nghiên cứu cũ và làm ở Úc, nhưng điều nó chỉ ra về mắt người khi trời tối thì không đổi theo năm.

Báo cáo 2/98 của Trung tâm Nghiên cứu An toàn Ô tô, Đại học Adelaide (1998), khuyên cưỡng lại sức ép hạ mức xuyên sáng tối thiểu của kính cửa trước và giữ yêu cầu 70% ánh sáng tới được mắt người lái.

Cũng nên nhớ kính xe tự nó đã không trong tuyệt đối. Chính 3M ghi rằng số liệu của họ tính với loại kính trong có độ xuyên sáng 89%. Kính chắn gió dán nhiều lớp, có màu xanh nhẹ hay có dải chống chói phía trên còn chặn thêm. Vì vậy độ xuyên sáng thật của kính sau khi dán thường thấp hơn con số in cho riêng tấm phim, và người lái lớn tuổi, đeo kính cận hay hay chạy đêm nên chọn phim trong hơn cho kính lái và hai kính cửa trước.

Quy định ở Việt Nam về độ trong của kính xe

Đây là phần nhiều người hỏi nhất, và câu trả lời cần đọc kỹ từng chữ, vì các văn bản hiện hành không nói về phim dán sau khi mua xe theo cách mà nhiều người nghĩ.

QCVN 32:2024/BGTVT về kính an toàn

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 32:2024/BGTVT về kính an toàn của xe ô tô được ban hành kèm Thông tư 48/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024. Phạm vi của quy chuẩn ghi rõ là kiểm tra, thử nghiệm, chứng nhận kính an toàn của xe ô tô mới trong sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu. Trong đó, mục 9.1.4.1 Phụ lục A quy định hệ số truyền sáng ổn định đo theo phương pháp của quy chuẩn không được nhỏ hơn 70%; mục 9.1.4.2 cho phép kính đặt ở chỗ không cần cho việc quan sát của người lái, ví dụ trên nóc xe, có hệ số thấp hơn. Ở phần thử độ bền với ánh sáng của kính chất dẻo, quy chuẩn yêu cầu sau khi thử không thấp hơn 75% với kính chắn gió và 70% với kính khác nằm ở vị trí người lái cần quan sát.

Như vậy con số 70% có thật trong văn bản pháp luật Việt Nam, nhưng nó áp cho tấm kính khi chứng nhận xe mới, không phải quy định cho phim cách nhiệt dán thêm khi xe đã lăn bánh. Ban biên tập chưa tìm thấy văn bản hiện hành nào đặt một ngưỡng phần trăm cho phim dán kính sau khi mua xe.

Đăng kiểm và dự thảo mới

Khi đi kiểm định định kỳ, xe được đánh giá theo QCVN 122:2024/BGTVT, cũng ban hành kèm Thông tư 48/2024/TT-BGTVT. Ban biên tập chưa thấy trong quy chuẩn này một mức phần trăm cụ thể cho phim dán kính. Tạp chí Luật sư Việt Nam ngày 20/07/2026 đưa tin Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo quy chuẩn kiểm định mới thay thế QCVN 122:2024/BGTVT, trong đó kính chắn gió phía trước có hệ số truyền sáng dưới 45% bị coi là lỗi nghiêm trọng, nhằm ngăn dán phim hoặc sơn phủ làm hạn chế tầm nhìn. Tới thời điểm viết bài, đây vẫn là dự thảo; trước khi dán phim tối cho kính lái, hãy hỏi trạm đăng kiểm nơi xe sẽ kiểm định xem văn bản nào đang được áp dụng.

Một ví dụ ở nước ngoài

Để có hình dung về mức mà một nước trong khu vực đặt ra, Malaysia, không phải Việt Nam, yêu cầu kính chắn gió trước có độ xuyên sáng tối thiểu 70% và hai kính cửa trước tối thiểu 50%, theo quy định sửa đổi năm 2019 mà Cục Giao thông Đường bộ Malaysia nhắc lại năm 2023, như báo Malay Mail đưa tin ngày 06/10/2023. Đây chỉ là ví dụ để so sánh, không có giá trị pháp lý ở Việt Nam.

Những câu nên hỏi khi xem tờ thông số ở tiệm

• Tên hãng, tên dòng và mã phim cho từng ô kính là gì? Có tên rồi thì tra được tờ thông số gốc của hãng, không chỉ bảng in lại của tiệm.
• TSER của từng loại là bao nhiêu? Nếu chỉ có IRR và UVR, hãy hỏi thêm con số tổng năng lượng bị cản.
• Các con số đo trên kính hay trên phim trần, theo quy trình nào? Hai cách đo cho ra hai kết quả khác nhau.
• VLT của phim dán kính lái và hai kính cửa trước là bao nhiêu? Nhớ rằng độ xuyên sáng thật sau khi dán sẽ thấp hơn vì kính xe vốn không trong hoàn toàn.
• Phiếu bảo hành ghi gì? Thời hạn, những lỗi được bảo hành như bong, phồng, đổi màu, và bảo hành do hãng phim hay do tiệm đứng ra.

Giá dán phim ở TP.HCM hiện chưa có nguồn báo chí ghi kèm ngày tháng mà ban biên tập tìm được, nên bài không đưa con số. Những thứ làm giá chênh là dòng phim, số ô kính dán, kích cỡ xe và nội dung bảo hành.

Nguồn

• “3M Automotive Window Film, Product Comparison Guide”, Technical Data Sheet, 3M, bản tháng 1/2025: multimedia.3m.com
• Baldock M.R.J., Kloeden C.N., McLean A.J., “Window tinting and night driving: a dual task investigation”, báo cáo 2/98, Trung tâm Nghiên cứu An toàn Ô tô, Đại học Adelaide, 1998: casr.adelaide.edu.au
• QCVN 32:2024/BGTVT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kính an toàn của xe ô tô, ban hành kèm Thông tư 48/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024, bản đăng trên LuatVietnam: luatvietnam.vn
• Thông tư 48/2024/TT-BGTVT ban hành các quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng an toàn kỹ thuật xe cơ giới, trong đó có QCVN 122:2024/BGTVT, ngày 15/11/2024, LuatVietnam: luatvietnam.vn
• “Xe thiếu dụng cụ phá kính thoát hiểm khẩn cấp có thể bị trượt đăng kiểm”, Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, 20/07/2026: lsvn.vn
• “Comply with window tinting regulations, Road Transport Dept reminds private vehicle owners”, Malay Mail, 06/10/2023: malaymail.com